Znak B-25 i B-26: zakaz wyprzedzania, mandat 1000 zł i 15 punktów karnych

Znak B-25 i znak B-26 to dwa osobne zakazy wyprzedzania, które łatwo pomylić, choć obowiązują różnych kierowców. B-25 dotyczy wszystkich pojazdów silnikowych, B-26 – tylko samochodów ciężarowych i ciągników. Za złamanie każdego z nich taryfikator przewiduje mandat 1000 zł, a przy recydywie 2000 zł, oraz 15 punktów karnych. Wyjaśniamy, jak je odróżnić, gdzie kończy się zakaz i dlaczego pomyłka między znakami nie zwalnia z odpowiedzialności.

Co oznaczają znaki B-25 i B-26

B-25, „zakaz wyprzedzania”, zabrania kierującemu pojazdem silnikowym wyprzedzania innych pojazdów silnikowych wielośladowych. To znak uniwersalny – obowiązuje kierowców samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych jednakowo. Wolno natomiast zgodnie z przepisami wyprzedzić nim rower, motorower czy motocykl, zachowując przy tym odstęp i szczególną ostrożność.

B-26, „zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe”, ma węższy zakres: dotyczy wyłącznie samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t oraz ciągników. Kierowca samochodu osobowego, widząc ten znak, nie jest nim związany – może wyprzedzać na zasadach ogólnych, chyba że w tym samym miejscu obowiązuje dodatkowo inne ograniczenie, na przykład linia ciągła.

Oba znaki pojawiają się tam, gdzie warunki utrudniają bezpieczne wyprzedzanie wszystkim albo wybranej grupie pojazdów – zwykle ze względu na szerokość jezdni, geometrię drogi lub natężenie ruchu ciężkiego. B-26 ma sens tam, gdzie zwykły samochód osobowy poradzi sobie z wyprzedzaniem, ale długi i ciężki pojazd, potrzebujący więcej czasu i miejsca na manewr, już nie.

Znak	Kogo dotyczy zakaz	Kogo nie dotyczy
B-25	wszystkie pojazdy silnikowe wielośladowe	rowery, motorowery, motocykle
B-26	samochody ciężarowe powyżej 3,5 t, ciągniki	samochody osobowe, motocykle, rowery

Gdzie kończy się zakaz

Zakaz wynikający z obu znaków przestaje obowiązywać w jednym z trzech momentów:

• na najbliższym skrzyżowaniu,
• przy znaku odwołującym: B-27 (koniec zakazu wyprzedzania) lub B-28 (koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe),
• przy znaku B-42 (koniec zakazów).

W praktyce warto obserwować oznakowanie aż do wyraźnego potwierdzenia końca strefy, zamiast zakładać, że zakaz skończył się razem z trudnym odcinkiem drogi, który go uzasadniał. Brak znaku odwołującego w polu widzenia to sygnał, że zakaz nadal trwa, a nie że przestał obowiązywać. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy między jednym a drugim odcinkiem zakazu widoczność chwilowo się poprawia – to nie jest jeszcze koniec strefy, dopóki nie pojawi się jeden z trzech wymienionych sygnałów.

Mandat za złamanie zakazu B-25 lub B-26

Za naruszenie każdego z tych znaków taryfikator przewiduje 1000 zł, a przy recydywie w ciągu 2 lat 2000 zł, oraz 15 punktów karnych – identyczną karę niezależnie od tego, którym z dwóch znaków było oznaczone miejsce wykroczenia (zobacz B-25 i B-26). Stawki mogą się zmieniać, wiążące są aktualne przepisy i taryfikator obowiązujący w dniu wykroczenia.

Wysokość kary nie zależy od tego, jak bardzo kierowca był przekonany, że zakaz go nie dotyczy. Pomyłka w odczytaniu znaku – uznanie B-25 za B-26 albo odwrotnie – nie jest okolicznością łagodzącą, bo oba znaki są jednoznacznie zdefiniowane w przepisach o znakach i sygnałach drogowych.

Piętnaście punktów karnych za jedno wykroczenie to prawie dwie trzecie rocznego limitu 24 punktów, a dla kierowcy w pierwszym roku po otrzymaniu prawa jazdy – trzy czwarte limitu 20 punktów. Złamanie zakazu B-25 lub B-26 w połączeniu z jeszcze jednym poważnym wykroczeniem w tym samym roku może więc samodzielnie doprowadzić do utraty uprawnień i skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje.

Jak to wygląda na drodze

Scenariusz 1: droga krajowa, znak B-25 na odcinku o słabej widoczności. Kierowca samochodu osobowego widzi znak B-25 i błędnie zakłada, że skoro nie jedzie ciężarówką, zakaz go nie dotyczy – myli B-25 z B-26. Wyprzedza inny samochód osobowy dokładnie w strefie zakazu. Pomyłka w odczytaniu numeru znaku kosztuje dokładnie tyle samo, co świadome złamanie zakazu: 1000 zł i 15 punktów.

Scenariusz 2: kierowca ciężarówki na odcinku ze znakiem B-26. Ciągnik siodłowy z naczepą wyprzedza wolniejszą ciężarówkę na drodze oznaczonej znakiem B-26. Jezdnia nie ma w tym miejscu linii ciągłej, więc kierowca zakłada, że skoro oznakowanie poziome na to pozwala, manewr jest bezpieczny. Znak pionowy obowiązuje jednak niezależnie od oznakowania poziomego – to dwa osobne systemy zakazów, które mogą, ale nie muszą się pokrywać.

Scenariusz 3: seria znaków na krętej drodze górskiej. Na kilkunastokilometrowym odcinku drogi górskiej znak B-25 pojawia się i znika na przemian ze znakiem odwołującym, bo kolejne zakręty na zmianę dają i odbierają widoczność. Kierowca, który przejechał już kilka takich cykli, zaczyna reagować na wzorzec z pamięci, a nie na kolejny, faktycznie widziany znak – i wyprzedza dokładnie w miejscu, gdzie zakaz właśnie wrócił. To typowy efekt jazdy na przyzwyczajeniu zamiast na bieżącej obserwacji oznakowania.

L.D.K.M. w strefie zakazu wyprzedzania

Krok Decyzja w strefie B-25 lub B-26 zaczyna się od rozpoznania, który dokładnie znak widzisz i czy w ogóle dotyczy Twojego pojazdu. Dopiero potem następuje reszta oceny: miejsce, widoczność, ruch z naprzeciwka. Jeśli znak obowiązuje, decyzja jest już podjęta – nie ma sensu wracać do niej przy każdym wolniej jadącym pojeździe przed Tobą, dopóki nie miniesz odcinka objętego zakazem. Krok Lusterko warto powtórzyć zaraz po znaku odwołującym: sam koniec zakazu nie oznacza, że droga za nim jest wolna i bezpieczna do wyprzedzania.

Najczęstsze błędy

• Mylenie B-25 z B-26 – kierowca samochodu osobowego zakłada, że zakaz dotyczy tylko ciężarówek, choć B-25 obejmuje wszystkie pojazdy silnikowe wielośladowe.
• Niezauważenie końca zakazu – jazda dalej z założeniem, że nadal obowiązuje, choć minięto już znak odwołujący, albo odwrotnie: wyprzedzanie tuż przed B-27, zanim się do niego dojedzie.
• Poleganie wyłącznie na oznakowaniu poziomym – brak linii ciągłej nie oznacza braku zakazu, jeśli przy drodze stoi znak B-25 lub B-26.
• Zakładanie, że zakaz kończy się razem z tablicą miejscowości – strefę kończy dopiero skrzyżowanie, znak odwołujący lub B-42, a nie granica obszaru zabudowanego.
• Wyprzedzanie „na chwilę” tuż po znaku, w przekonaniu, że dotyczy on tylko konkretnego, widocznego zakrętu, a nie całego oznaczonego odcinka.
• Niedoczytanie tabliczki pod znakiem – tabliczka może precyzować odcinek obowiązywania zakazu, a jej pominięcie prowadzi do błędnej oceny, gdzie strefa faktycznie się kończy.

Co zapamiętać

• B-25 zakazuje wyprzedzania pojazdów wielośladowych wszystkim kierującym pojazdami silnikowymi.
• B-26 dotyczy wyłącznie samochodów ciężarowych powyżej 3,5 t i ciągników.
• Zakaz kończy się na skrzyżowaniu, przy znaku odwołującym B-27 lub B-28, albo przy znaku B-42.
• Mandat za złamanie każdego z tych znaków to 1000 zł, przy recydywie 2000 zł, i 15 punktów karnych.
• Zobacz też różnicę względem oznakowania poziomego w tekście o podwójnej ciągłej, pełne zestawienie kar w mandatach za wyprzedzanie oraz specyfikę wyprzedzania dużych pojazdów w artykule o wyprzedzaniu ciężarówek.